AstronomiyaElmi xəbərlərHəyatın təkamülü

Astronomlar həyat üçün ideal şərtlərə malik ekzoplanet tapdıqlarını deyirlər

Astronomların dediyinə görə, Balina bürcündə (Cetus) yerləşən ekzoplanet həyatın yaranması və inkişaf etməsi üçün zəruri hesab olunan maye su, qalın atmosfer və qlobal maqnit sahəyə malik ola bilər.

Yeni planet Çilidə yerləşən Avropa cənub rəsədxanası teleskoplarının köməyilə tapılıb. “Bu, son on ildə rast gəldiyim ekzoplanetlər arasında ən maraqlısıdır”, – tapıntıya imza atan harvardlı astrofizik Ceyson Dittman qeyd edir. – “Elmin əsas suallarından biri olan Yerdən kənarda həyat axtarışı üçün bundan daha yaxşı cavab tapmağa ümid edə bilməzdik”.

Dərc etdikləri materialda Dittman və həmkarları Yerdən 40 işıq ili uzaqlıqda yerləşən planetdən bəhs edirlər. Superyer kateqoriyasına aid LHS 1140b planeti Yerdən cəmi 1,4 dəfə böyükdür, qalın və sıx nüvəsi səbəbindənsə planetimizdən yeddi dəfə ağırdır ki, bu da onu kosmosdan düşə biləcək “xoşagəlməzliklərdən” qoruyan qlobal maqnit sahəyə malik olduğundan xəbər verir.

Ana ulduzu qırmızı cırtdan LHS 1140 Balina bürcündə (Cetus) yerləşir, Günəşdən daha kiçik, zəif və soyuqdur. Lakin ekzoplanet özü solğun ulduza daha yaxın mövqedə dövrə vurduğu üçün astronomlar LHS 1140b-nin lazımi enerji payını aldığı və dolayısıyla da həyat zonasına düşdüyü qənaətindədirlər. Mütəxəssislər deyir ki, bizim Günəşdən aldığımız enerjidən iki dəfə az şüa alaraq ekzoplanet səth temperaturunu mülayim saxlaya və maye suyun mövcudluğu üçün şərait formalaşdıra bilir.

LHS 1140 ulduzunun Balina bürcündəki (Cetus) yeri / ©ESO

Ekzoplanetin yaşı təxminən 5 milyard il olaraq qiymətləndirilsə də, alimlərin hesablamasına əsasən planet güman olunan həyat üçün əlverişli şərtlərini təzəlikcə qazanmış olmalıdır. Məsələ burasındadır ki, qırmızı cırtdan ulduzlar erkən inkişaf mərhələlərində daha aktiv olurlar. Digər yandansa qızğın maqma ilə örtülmüş yanar planet lazımi ilkin atmosferi elə vulkanik mənşədən də almış ola bilər.

Alimlərin rəyinə əsasən, LHS 1140b ekzoplanetini Yerdən uzaqda yerləşən həyatın yaranması və inkişafı üçün ən uğurlu namizəd planetlər siyahısına daxil etmək olar. Həmin siyahıda TRAPPIST-1 sistemi və Proksima b kimi məşhurlar da yer alır.

Əgər məqalələrimizdə qrammatik və orfoqrafik xətalar varsa, lütfən, xətalı qismi işarələyib Ctrl+Enter klaviş kombinasiyasından istifadə edərək bizə bildirin.

Etiketlər
Daha çoxu

Rəvan Quluzadə

Yaşıl Elm platformasının yazarı və Həyatın Təkamülü bloqunun qurucusuyam. "Bakı Slavyan Universiteti"nin Tərcümə fakültəsini bitirmişəm.

Bənzər yazılar

Rəy yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Buna da nəzər salın

Close
Close
%d bloqqer bunu bəyənir:

Spelling error report

The following text will be sent to our editors: